ยุคสมัยนี้ กระแสการส่งเสริมและอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมกำลังมาแรง ผู้หลักผู้ใหญ่รวมไปถึงหน่วยงาน องค์กรต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน ต่างหันมาให้ความสนใจและให้ความสำคัญกับเรื่องนี้กันมากทีเดียว แต่ประเพณีและวัฒนธรรมนั้นเป็นเรื่องที่ซื้อขายกันไม่ได้ เป็นสิ่งที่สั่งสมบ่มเพาะกันมาหลายชั่วอายุคน หลายๆ ที่ หลายๆ หน่วยงาน พยายามส่งเสริมและฟื้นฟูประเพณีวัฒนธรรมต่างๆ ให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งในเวลาอันรวดเร็ว โดยใช้เงินเป็นสื่อกลาง แต่แล้วก็มักจะล่มลงกลางคัน

รูปแบบดังกล่าว จึงเกิดขึ้นในแบบของ "หมู่บ้านวัฒนธรรมถลาง" โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นสถานที่กลางรวบรวมเรื่องราวทางด้านวัฒนธรรม ในรูปแบบพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านและเป็นพิพิธภัณฑ์มีชีวิตที่สืบทอด สืบสาน เผยแพร่ อนุรักษ์
รวมถึงส่งเสริมงานทางด้านวัฒนธรรม อีกทั้งยังเป็นที่รองรับการจัดการดำเนินกิจกรรมทางด้านวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง
และที่สำคัญเพื่อเป็นการสร้างงาน สร้างโอกาสให้มีอาชีพหรือรายได้เสริมจากการทำกิจกรรม และรายได้จากผลผลิตทางด้านการเกษตรอีกด้วย

พิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต ผู้เขียนให้ความสนใจประเด็นนี้เป็นพิเศษ ตามที่เราได้ดูหรือเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ต่างๆ มักจะเป็นรูปแบบของหุ่นหรือรูปภาพ
สิ่งของบางอย่างก็ได้หายสาบสูญไปจากชีวิตจริงของเราแล้ว แต่รูปแบบของหมู่บ้านวัฒนธรรมถลางเป็นการดำเนินการและร่วมปฏิบัติของชาวบ้านที่ รู้จริง ทำจริง และสิ่งที่ทำก็เป็นสิ่งที่ใช้จริงอยู่ในชีวิตประจำวัน